NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG VIỆC DẠY VĂN 12
20.01.2009 15:31





Gần bốn tháng nay chương trình thay SGK lớp 12 đã được các trường THPT triển khai và thực hiện đồng loạt. Tuy có nhiều thuận lợi nhưng bên cạnh đó vẫn còn những khó khăn trong quá trình thực hiện, bởi vì việc đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy không phải là chuyện “ngày một ngày hai”…
1. Về chương trình :
 
Thuận lợi của chương trình thay SGK lớp 12 năm học 2008-2009 là dù có một số thay đổi về kiến thức, lượng bài nhưng chương trình mới vẫn dựa trên cái nền của chương trình cũ, đa phần vẫn không xa lạ với giáo viên bộ môn đã từng dạy khối 12. Một số chương bài có thay đổi nhưng theo kế hoạch của Bộ tất cả đã được tập huấn trước trong thời gian hè, giáo viên có đủ thời gian làm quen và nghiên cứu trước. Tại đợt tập huấn của Sở vào tháng 8.2008, tất cả những kiến thức mới của chương trình đã được hội đồng biên soạn sách cũng như đội ngũ giáo viên cốt cán đưa ra giới thiệu và tìm hiểu kỹ. Ngoài những ý kiến đóng góp, thảo luận cho chương trình, đợt tập huấn vừa qua đã tổ chức soạn giáo án và xem đĩa hình các tiết dạy mẫu  để rút kinh nghiệm
 
Tuy nhiên, để tiếp cận với cái mới một cách nhanh chóng không phải là chuyện đơn giản nhất là những kiến thức khoa học lần đầu tiên đưa vào chương trình giảng dạy trong nhà trường. Mặc dù có nhiều kinh nghiệm trong việc giảng dạy chương trình lớp cuối cấp THPT nhưng thực tế vẫn còn một số giáo viên chưa biết thực sự “bắt đầu từ đâu”. Một vài giáo viên bộ môn đang thực hiện chương trình thay sách lớp 12 cho biết có những kiến thức xa lạ không chỉ đối với học sinh mà cả giáo viên. Vì thế họ thật sự lúng túng khi soạn giáo án và lên lớp dạy không biết “lấy” phần nào “bỏ” đi phần nào. Mặc dù GV nào cũng biết: “Trong mỗi chương mỗi bài học đều có những kiến thức trọng tâm, chính vì thế giáo viên phải biết xác định trọng tâm để truyền thụ kiến thức cho học sinh”. Đây là vấn đề không mới nhưng thực tế vẫn có giáo viên chưa thực hiện được nhất là những thầy cô giáo dạy 12 thường mang tâm lý là  tham lam kiến thức khi giảng bài. Tất nhiên, dù xác định trọng tâm nhưng giáo viên cũng phải đảm bảo được liều lượng của bài học không được kéo dài hoặc rút gọn lại.
 
Một điểm mới nữa trong chương trình là Bộ GD-ĐT đã ban hành khung phân phối chương trình giảng dạy. Nếu trước đây chương trình quy định thời gian cụ thể cho từng tiết dạy thì theo khung phân phối chương trình mới chỉ quy định thời gian trong một tuần dạy, còn thời gian của từng bài dạy đều do giáo viên tự quyết định lấy. Sở GD&ĐT ĐT cũng đã cho điều tiết tăng giảm số tiết tùy theo dung lượng bài nhiều hay ít. Điều này đã thực sự “cởi trói” cho những bất cập trước đây trong việc phân phối giờ dạy của giáo viên vì có những bài dài nhưng chỉ được dạy trong một tiết hoặc ngược lại. Trong bất kỳ một tiết dạy nào giáo viên cũng có thể làm chủ được thời gian và dung lượng kiến thức bài giảng. Quy định khung chương trình này có lợi cho người giỏi, giáo viên có cơ hội điều tiết thời lượng linh động phù hợp với các đối tượng học sinh. Tuy nhiên điều dễ nhìn thấy của những giáo viên có kinh nghiệm thì nếu không biết tiết chế có khi người dạy thường quá sa đà dẫn đến tình trạng “dạy những gì thầy biết chứ không dạy những gì học sinh cần biết”. Đây là những lỗi mà nhiều ý kiến cho rằng đội ngũ giáo viên trẻ thường mắc phải do chưa có kinh nghiệm trong việc chọn lựa kiến thức truyền tải vì “biết mười dạy một chứ không phải biết bao nhiêu dạy bấy nhiêu”.
 
Để khắc phục hạn chế này, ở trường THPT Tháp Mười. tổ chuyên môn đã có sự thống nhất sau khi tham khảo ý kiến mỗi cá nhân GV để điều tiết “nhịp đi” trong từng tuần, xác định bài trọng tâm và nội dung cần dạy. Cách làm này sẽ tránh được “độ chênh” trong tiến trình giảng dạy giữa các giáo viên và các lớp, không làm ảnh hưởng đến kế hoạch chung của toàn trường. Thông qua tổ chuyên môn, một số bài cũng được soạn theo giáo án chung để giáo viên trao đổi phương pháp giảng dạy và cách khai thác kiến thức bài giảng trên cái “sườn” thống nhất. Khi thực hiện giáo viên sẽ tùy thuộc vào đối tượng học sinh của lớp mình dạy,  ban A hay ban B.C,D để điều chỉnh lại cho phù hợp.
 
Như vậy, từ chương trình khung của Bộ và từ chương trình