Văn học châu Á 2 (ẤN ĐỘ, NHẬT BẢN, LÀO, CAMPUCHIA, Ả RẬP)
In: Giáo trình văn học
Comment!
http://giangnamlangtu.wordpress.com
Posted by: giangnamlangtu on: 10.07.2011
 Văn học châu Á 2
(VĂN HỌC ẤN ĐỘ, NHẬT BẢN
LÀO, CAMPUCHIA, Ả RẬP)
Tài liệu dùng cho sinh viên hệ Ngữ văn Đại học
Lưu hành nội bộ
AN GIANG  ®   2011


LỜI GIỚI THIỆU
Việt Nam, Ấn Độ, Lào và Cam pu chia có mối quan hệ mật thiết từ lâu đời. Nền văn hoá, văn học Ấn Độ đã góp  phần ảnh hưởng khá lớn và sâu sắc vào quá trình phát triển văn hoá và  nghệ thuật ở  khu vực Đông Nam Á.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận xét: “Văn hoá, triết  học  và  nghệ  thuật  của  nước Ấn Độ đã phát triển rực rỡ và  có những  cống hiến  to lớn  cho loài người. Nền tảng và truyền thống của  triết học Ấn  Độ là lý  tưởng hoà bình, bác ái. Liên tiếp trong nhiều thế kỷ, tư tưởng Phật giáo, nghệ  thuật và khoa học Ấn Độ  đã lan  tỏa khắp thế giới”.
Do hoàn cảnh cùng sống trên một lục địa,  thuận lợi về đường bộ và đường biển  nên việc giao  lưu văn hoá  giữa Ấn Độ với Việt Nam, Lào, Cam pu chia và  các nước  châu  Á khác phát triển khá sớm.
Trước hết phải kể đến sự có mặt của  đạo Bà la môn và đạo Phật. Đạo Bà la môn lan truyền đến Miến Điện, Cam pu chia, Chăm pa, Indonesia…sớm hơn đạo Phật. Nhiều dấu  tích đền  thờ thần Brahma, Indra, Linga…. và những  bia đá  chép kinh  Veda được  tìm thấy ở vùng tháp Ăngko đất nước Cam pu chia  và những  vùng có  đền tháp  Chăm ở miền Trung nước ta. Đạo Bà la môn tuy đến sớm nhưng ảnh hưởng lại không sâu rộng bằng đạo Phật.
Tư tưởng từ bi, bác ái, vị tha và mục đích cứu khổ cứu nạn của đạo Phật như luồng  gió mát lành  lan toả khắp  nơi đến tận phía đông bắc  châu Á. Đến  đâu cũng được  nhân dân mở rộng cửa đón tiếp. Nhiều vị sư sãi đi  truyền đạo được coi như sứ giả của hoà bình và hữu  nghị. Nhiều chùa chiền của  Phật giáo được dựng lên để  tụng kinh  và dạy  học. Những  bản kinh kệ bằng tiếng Phạn, tiếng Pali được phổ biến hoặc  được dịch ra tiếng địa phương. Có thể nói tư tưởng  Phật giáo đã trở thành  kho báu tinh thần chung của các dân tộc  ở Đông Nam Á. Nhiều nước  đã lấy Phật giáo làm quốc giáo như Thái Lan,  Miến Điện, Lào và Cam pu chia.
Ở nước ta,  vào thời Lý – Trần,  đạo Phật được khẳng định và phát triển mạnh.
Tôn giáo Ấn Độ đến với các nước  Đông Nam Á còn mang theo các hình thức văn hoá-nghệ thuật khác, đặc biệt nghệ thuật kiến trúc có ảnh hưởng sâu đậm và  dễ thấy nhất. Đó là  những lăng mộ, đền tháp, hoa văn, phù điêu.  Kế đến một  số phong tục  tập quán lễ hội, trò chơi cũng có nhiều dấu vết Ấn Độ .
Do việc truyền bá kinh kệ giáo lý đạo Bà la môn và đạo Phật nên chữ Pali và chữ Phạn (Sanskrit ) được phổ biến và có ảnh hưởng đến văn tự và ngôn ngữ một số nước như Thái Lan, Miến Điện, Cam pu chia, Lào…. Theo đó nhiều tác phẩm văn học dân gian và cổ điển của Ấn Độ cũng được phổ biến sâu rộng  ở các nước Đông Nam Á và thế giới. Đặc biệt nó được bản địa hoá ở vùng Đông Nam Á. Hai sử thi Ramayana và Mahabharata đến vùng đất này được cải biên cho phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa nơi đây .
Ở Việt Nam, văn học Chăm vẫn còn giữ được nguyên tên trường ca Ramayana, kể bằng ngôn  ngữ  Chăm. Truyện  Dạ thoa vương  trong sách Lĩnh Nam chích  quái  là  rút  từ  cốt  truyện  Ramayana. Ở Indonesia có Seri Rama,  Thái Lan có Rama Kiên,  Cam pu chia có Riêm Kê, Lào có Phallahk Phallahm, Philippines có  Alim… Các tác phẩm đó đều có chung nguồn gốc là sử thi Ramayana của Ấn Độ, xoay quanh trục bộ ba nhân vật  “Người con trai – người con gái – ác quỉ”.  Cuối  những năm 1980  sân khấu  chèo Việt  Nam xây  dựng vở “Nàng Si ta” của soạn giả Lưu Quang Vũ. Kế  đó sân khấu cải lương tiếp tục chuyển thể  ”Nàng Si ta” thành “Nàng Xê đa”, cả hai đều dựa trên một nguồn gốc  sử thi Ramayana.
Nhiều truyện cổ tích  Ấn Độ  cùng với đạo Phật  đã lan rộng và thấm sâu vào kho tàng cổ tích và văn hoá của các dân tộc Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác.
Đến thế kỷ thứ XIX, các dân tộc ở Đông Nam Á cùng chung số phận bị chủ nghĩa  thực dân phương  Tây xâm lược. Từ đó mối quan